Uyku Apnesi

Uyku apnesi nedir?

Apne solunumun olmamasıdır. Apne denilmesi için gece boyu yapılan uyku çalışmalarında hava akışının durması en az 10 saniye devam etmelidir. Hipopne ise benzer bir süre boyunca hava akışında kısmi bir azalma olmasıdır. Uyku apne sendromunda gece boyunca apne ve hipopneler her saat için saatte 10’dan fazla sayıda tekrar ederler. Bu solunum olaylarına kan oksijen seviyesinde düşme ve genellikle hafif uyanmalar eşlik eder. Apne ve hipopneler tipik olarak hafif uyku ve REM uykusunda artar. Gece boyu yapılan uyku testi uyku apnesinin tanısını koymak, karakterize etmek ve miktarını hesaplamak için gereklidir. 

Öyküde hasta ile birlikte yatan eşi bu olayları yoğun horlama, nefes almanın durması ve tıkanma olarak tarif eder. Bu solunum olayları yüksek sesli bir soluk, horlama ya da bedende sıçramalarla durabilir. Bazı hastalar her gece yüzlerce olay yaşarlar ve kaliteli bir uyku uyuyamazlar. Bu bireyler tipik olarak uykuda bozulma olduğunun farkında değildirler ancak sabahları dinlenememiş hissedip yorgun uyanırlar. 

Tıkayıcı tipte uyku apnesi (OSAS) hastaların çoğunu oluşturur. Bu apneler üst solunum yolunun kollapsına bağlı gelişmektedir. Üst solunum yolu uykuda, özellikle kasların gevşek olduğu REM uykusu sırasında tıkanmaktadır. 

Uyku apnesinin belirtileri nelerdir? 

OSAS gece uykusunda horlama, apneler, gün içi aşırı uykululuk, gün içi performansta bozulma, sabah baş ağrısı, gece terlemeleri, huzursuzluk ve tekrarlayıcı apnelerin sebep olduğu depresyon, tedaviye dirençli hipertansiyon gibi belirtiler ile kendini gösterir. 

3 belirti çok önemlidir. 

*Gece horlama
*Tanıklı apne
*Gün içi uykululuk 

OSAS erkeklerde 2-5 kat daha sıktır ve 40-60 yaş arasında sıklığı artmaktadır. Hastalık kilo ile çok yakından ilişkilidir ve fazla kilosu olanlarda hastalık riski çok belirgin olarak artmaktadır. 

OSAS hipertansiyon için bağımsız bir risk faktörüdür ve kalp ve damar hastalıkları gelişmesi için de yüksek risk oluşturur. OSAS’ın bilinen sistemik etkileri arasında sistemik hipertansiyon, diyabetes mellitus, kalp krizi, inme, uykuda ani ölüm riskinde artış yer alır. 

Uyku apne sendromunun tedavisi nedir? 

Uyku apne tedavisinde hava yolunun açık kalmasını artıran yöntemlerden yararlanılır. Apne tedavisinde en sık kullanılan ve en etkili tedavi yöntemi burundan sürekli pozitif hava yolu basıncı (CPAP) tedavisidir. Sabit hava basıncı küçük bir pompa ile üretilir ve bir maske aracılığı ile hastaya verilir. Bazı hastalarda, özellikle gençlerde ve çocuklarda cerrahi işlemler denenmesi gerekebilir. Uyku apnesi ayrıca araç kullanırken uykululuğun önemli bir sebebidir ve trafik kazalarına sıklıkla sebep olmaktadır. Uyku apne sendromunun tanı ve tedavisi oldukça önemlidir. 

Doç. Dr. Osman Özgür Yalın