Sinir Sıkışmaları (Karpal Tünel Sendromu ve Kubital Tünel Sendromu)

Beyin ve omurilik dışında uzanan, belirli bir amaç için bir araya gelmiş nöron toplulukları olan lifler tarafından oluşturulan sinir demetlerine periferik sinirler denilmektedir. Periferik sinirlerin duyu lifleri etkilendiğinde ilgili bölgelerde ağrı ve uyuşma, motor lifleri etkilendiğinde ise güç kaybı oluşmaktadır. Sinir sıkışmaları içerisinde en sık gözlenen iki hastalık;  El bileği sinir sıkışması sendromu olan Karpal Tünel sendromu ve dirsek segmenti sinir sıkışması sendromu olan Kubital Tünel Sendromudur. 

Karpal tünel sendromu (KTS): El bileği ve avuç içinde median sinirin tuzaklanmasıdır. Median sinir el bileğinde karpal tünel olarak adlandırılan kas tendonları, lifler ve kemikler tarafından oluşturulmuş bir boşluktan geçmektedir. Karpal tünelin dar olması, elin çok kullanıldığı ve karpal tünele uzun süre çok baskı uygulanması gibi durumlarda sık rastlanmaktadır. 

Karpal tünel sendromu diyabetik hastalarda, orta- ileri yaş kadınlarda, elleriyle çalışan işçilerde, bisiklet sürenlerde, kilolu insanlarda daha sıktır. Bazı mesleklerde ve kronik kullanımda sık rastlandığı için meslek hastalığı olarak ta kabul edilmektedir. Hipotiroidi ve gebelikte sıklığı artmaktadır. Toplum genelinde 1000 kişiden birini etkilemektedir. 

KTS belirtileri nelerdir? 

Semptomlar aylar yıllar içerisinde yavaş gelişip ilerler. Ellerde özellikle ilk üç parmakta, parmak uçlarında karıncalanma ve iğnelenme sıktır. Geceleri ağrı, sızı ve karıncalanma ile uyanmalar sıktır. Başlangıçta işaret ve orta parmak uçlarında uyuşmalar tipiktir. Hastalık ilerledikçe, özellikle eller uzun süre kullanıldığında şikâyetler gün içerisinde ortaya çıkmaya başlar. Ağrı ve uyuşmaların sıklığı, şiddeti hastalık ilerledikçe artma eğilimindedir. İleri vakalarda başparmak tenar bölgesinde kas erimesi ve güçsüzlük gelişir. Hastalar ellerinden bir şeyler düşürmeye başlarlar ve güç kaybı ile sıkma, başparmağı istenildiği gibi rahat kullanma yeteneği azalır. 

Şikâyetler ve çeşitli muayene bulguları ile tecrübeli bir hekim tanıdan şüphelenir. Tanı Elektronöromiyografi (ENMG) ve özellikle sinir ileti incelemeleri ile konur. ENMG sinir sıkışmasının varlığını ve seviyesini gösterir. ENMG bulgularına göre hastalık erken evre, erken-orta evre, orta evre, orta- ileri evre ve ileri evre olmak üzere 5 evreye ayrılır. Evrelendirme tedavi yaklaşımının seçiminde oldukça önemlidir. Ultrason bazı vakalarda tanıda ve tedavinin seçiminde yardımcıdır. 

Şekil 1. Karpal tünel sendromu. Uyuşma bulunan bölgeler yeşil ile boyanmıştır. 

Şekil https://www.medicalnewstoday.com/articles/184337 adresinden alınmıştır. 

KTS tanısından sonra tedavi erken ve erken-orta evrelerde, eğer güç kaybı yoksa ve belirgin duyu kaybı yoksa el bileği splinti, ilaç tedavisi ve fizik tedavi seçenekleri uygun hastalara önermekteyiz. Hastalık bir aşamayı geçmiş ise klinik olarak uygun hastalar cerrahi tedavilerden fayda görmektedirler. Uygun hastanın seçimi ve tedavi planlaması tecrübeli bir hekim tarafından planlanmalıdır. 

Kubital tünel sendromu: Ulnar sinirin dirsek segmentinde oluşan tuzak nöropatisidir.  Ulnar sinir el bileği seviyesinden itibaren 4. ve 5. Parmakların duyusunu taşımaktadır. Ulnar sinir tarafından innerve edilen el parmak kasları da bulunmaktadır. Dirsekte ulnar sinirin sıkışması ile oluşan sendromun en tipik belirtisi 4. ve 5. parmaklarda el bileğine kadar uzanan uyuşukluktur. Uyuşukluk ön kola veya kola uzanmamalıdır. Daha ileri vakalarda el parmak hareketlerinde güçsüzlük oluşur ve hasta özellikle 4 ve 5. parmaklarını tam düz tutamaz. Parmaklarının arasına bir kâğıt sıkıştırıldığında 2-3-4. Parmaklar arasında diğer eli ile kağıdı sıkıştırabilirken etkilenen elde kağıdı sıkıştıramaz. EMG ayırıcı tanı için en değerli yöntemdir. Ulnar sinir ultrason çalışmaları, dirsek MR ve dirsek grafileri gerekli hastalara yapılabilir. 

İlerlemiş ve özellikle kas gücü kaybı belirgin hastalara cerrahi tedavi uygulanabilir. Çoğu vaka istirahat ve fizik tedavi ile düzelir. Cerrahi tedavi Karpal tünel sendromuna göre daha karmaşıktır ve farklı cerrahi yöntemler mevcuttur. 

Doç. Dr. Osman Özgür Yalın